Dag 8
Zaterdag 23 oktober
Vandaag weer een prachtige reis gehad. Door een prachtig landschap, langs bossen, steeds hoger de bergen in. Echt genieten! Het was maar even, of we waren al op plaats van bestemming. Het weeshuis draagt de naam WCAT, Wabe Children's Aid en Training en is opgericht in 1997. De samenwerking met Edukans is opgestart in 2004. De lijfspreuk van de directeur van het weeshuis is de volgende: 'Help helplesse to help themselves'. Het was een ietwat vermoeiende ochtend, met een lange presentatie over wat deze organisatie in samen met Edukans al gedaan had en wat ze nog meer wilden bereiken. Ook werd er nog voor onse opgetreden, een soort van toneelstukje gespeeld en gezongen. Met beide deed een blinden jongen mee, die echt prachtig kon zingen! Echt een kippenvel moment! Dat zo iemand zo opgenomen wordt in een groep en gewoon met zoiets mee mag doen! Heel erg gaaf!
Na de lunch mochten we eindelijk de spelletjesmiddag doen. Een enorm succes! Het blikgooien kenden ze hier wel, maar werd ondanks dat toch als heel leuk ervaren! Het was een gezellige, ontspannen middag. En goed om te zien waar ons ingezamelde geld naar toe gaat en wat ze er mee doen.
's Avonds na het eten een heel bijzondere evaluatie gehad. Niet in de reisgroepjes, maar met de hele groep. Omdat we natuurlijk ook als groep weg waren geweest vandaag. Een grote kring op het enorme balkon van het hotel. In het donker, want ja, het is vroeg donker hier in Ethiopië. Van Diederik kregen we allemaal een waxinelichtje. Diederik stak de zijne als eerste aan, vertelde voor wie hij het kaarsje aan stak en toen volgde Liesbeth. Zij stak haar kaarsje aan via het kaarsje van Diederik en vertelde voor wie zij het kaarsje aan stak. En zo gingen we de kring rond. Kippenvelmomentjes. Ontroering. Verdriet. Geluk. Blijdschap. Vriendschap. Het gevoel een band te hebben met deze groep, zo ontzettend sterk. En zo bijzonder. Weer zo'n moment waar je bij moet zijn om te ervaren hoe het is. Zo moeilijk om te beschrijven. Er zijn gewoon geen woorden voor. Echt niet.
Na de kring rond te zijn geweest, is het m&mtje voor Diederik en mij. Ik vertel over de les met de discussie over geluk, wanneer zijn de kinderen hier gelukkig. Ik sluit af met dat geluk zo klein kan zijn en dat er zoveel kinderen, zoveel mensen in Nederland hier nog van kunnen leren. Diederik heeft aansluitend een zeer passend liedje, bij wat ik verteld heb, maar ook bij de rest van de dag. Het liedje heette Sarah, en was van Theo van Teijlingen.
Een kort verslag van vandaag, meer valt er ook niet over op te schrijven. Want zoals ik al eerder zij, hier zijn geen woorden voor!
Dag 7
Vrijdag 22 oktober
Vandaag was het vroeg opstaan, vroeg naar Tabor School. Want we hebben vandaag de openingsceremonie van de school meegemaakt. Indrukwekkend. Er werd gezongen, ook nog een liedje speciaal voor ons. Toespraak van de directeur, ze hadden een nieuw boek aan kunnen schaffen, dat liet hij ook nog even zien. Ook werd het volkslied gezongen en daarbij de vlaggen gehesen, die van de provincie Amhara en die van Ethiopië. Van ons werd verwacht dat wij ons volkslied ook zongen, dus dat hebben we maar gedaan!
Vandaag eerst weer een les bekeken, dit keer een muziekles in het Amhaars van een lerares. Daarna zelf weer een les gegeven. Dit keer mijn rekenles over kleuren en vormen. De kinderen vonden het echt super moeilijk, dus heb ik de les maar heel eenvoudig gehouden. Ik heb kinderen naar voren laten komen en het zelfde laten doen als dat wat ik deed. Ik merkte aan de kinderen dat ze het echt leuk vonden om het zo te doen. Er waren heel veel kinderen die wel even voor de klas wilden komen, maar ik kon ze helaas niet allemaal een beurt geven. Hoe graag ik dat ook zou willen. Een les duurt sowieso hier maar 40 minuten en met een klas van inmiddels 58 kinderen is het gewoon geen doen. Aan het eind van de les heb ik een heel actief spelletje met de kinderen gedaan als afsluiter. De kinderen waren enorm enthousiast! En ik was schor aan het eind van de les. De muzieklerares was er ook nog steeds bij, ze deed gewoon mee! In tegenstelling tot mijn student, die zat nog steeds op zijn stoel stom te kijken. Maar de lerares maakte echt alles weer goed, ze heeft me na de les een warme omhelzing gegeven, een kus op mijn hand en een kus op mijn wang. En een warme lach, een lach van oor tot oor! Als ik haar op de school daarna nog weer tegenkwam, begon ze weer helemaal te stralen! Zo bijzonder!
De evaluatie over de les die ik gegeven had ging moeizaam. Evalueren over hoe een les ging, dat kennen ze hier in Ethiopië niet. Het enige wat hij dan zei: 'Vera is a good teacher!' En als je mijn student vroeg naar wat hij van de les vond, dan pakte hij weer zijn eigen lesvoorbereiding erbij en ging vertellen wat daar allemaal op stond. Dat kon ik inmiddels bijna dromen, zo vaak had hij het al laten zien en verteld. Uiteindelijk, doordat Pauline, Wendy en ik verteld wat wij zelf van onze les vonden, had ik het idee dat ze wel enigszins begrepen wat zij moesten doen. En toen kwam er ook wel wat meer uit.
Alleen met hem praten lukte vandaag voor geen meter. Ik was heel moe, zat er even flink doorheen. Voor mijn gevoel luisterde hij helemaal niet meer naar mij. Maar ja, we moesten toch een les samen voorbereiden en een vak zien te vinden waar we een les over gingen geven. Zo moeilijk! Want de Ethiopische studenten hebben drie vakken waarin zij zich specialiseren, terwijl wij alle vakken geven op de basisschool geven. En mijn student bleef maar bij biologie. Terwijl ik dat helemaal niet zag zitten. Ik heb toen even met Anne overlegd. Van haar moest ik opschrijven wat ik wilde in de les, wat ik ging doen en wat hij ging doen. Ik heb toen besloten om toch voor biologie te gaan en dan de lichaamsdelen. Een les duurt hier 40 minuten, dus ik heb de les opgesplitst in vier blokjes. Ik geef twee blokjes van 10 minuten en mijn student doet dit ook. Toen ik dit even rustig wilde opschrijven voor mezelf, kwam hij er alweer aan. Toen heb ik maar even gezegd dat hij me eventjes met rust moest laten en dat ik er zo wel aan kwam. Wat vond hij dat lastig zeg, dat hij het niet mocht bepalen. Maar ik vond het eerlijk gezegd wel even lekker. Daarna was het wel goed gelukkig, hij was het er wel mee eens en zou zijn eigen stukjes voorbereiden voor de week erna.
's Middags, na de lunch, op huisbezoek. De kinderen die uitgekozen waren door de school voor het huisbezoek hebben met ons mee geluncht. Samen met Marita en onze studenten zijn we bij de kinderen op huisbezoek geweest. Eerst naar het huis van het ene jongetje, zijn naam heb ik niet kunnen onthouden. Het was een arm gezin, een vader met drie kinderen. Geen moeder in huis. Het huisje was een paar vierkante meter, in een hoek van de schuur. De vader was opzichter van de houtopslagplaats. Het huisje was één kamer groot, met een bed ter grote van een tweepersoonsbed. De ruimte die over was, was zo groot als een eenpersoonsbed. Er stond een grote ton, voor het water, twee kleine krukjes. De schooltasjes van de kinderen hingen aan de muur. De kleren op een rek boven het bed. Heftig, heel heftig om dit zo te zien. Maar wel de echte realiteit. Buiten, onder het enige raam van het huisje, stond een schoenpoetskist. Het was van de jongen met wie we mee waren, 's middags als hij niet naar school hoefde, poetst hij schoenen om zo wat extra geld bij te verdienen. Hierna met het andere jongetje mee. Compleet het tegenovergestelde, wat een enorm contrast! Een rijk gezin, groot omheind erf. Stenen huis, met banken, tv en radio. Aparte slaapkamers, binnen een keuken, buiten een keuken. Nog meer vertrekken. Een eigen waterput, een maïsveld op het erf. Versieringen en zelfgemaakte manden aan de muur. Er werd ons eten en thee aangeboden. Eten hebben we afgeslagen, vanwege de hygiëne, maar ook omdat we net geluncht hadden. De thee hebben we wel aangenomen, daarvan konden we zeker zeggen dat het gekookt was en we er bijna zeker niet ziek van konden worden. Ik voelde mij niet op mijn gemak, ik had het beeld van het huisje van het andere jongetje nog in mijn hoofd. Ik kan niet bij het verschil, twee straatjes verderop. Het is bizar, eigenlijk niet onder woorden te brengen wat ik nu voel.
Maar ondanks alles, maar ook zeker dankzij Marita heb ik wel een ontspannen middag gehad. Marita is een echte kletser en ook het Engels gaat haar goed af. Mijn student praat ook graag, dus die twee hadden wel genoeg aan elkaar. Ik hoefde dus even niet zoveel te praten. En als ik al praatte, gooide ik van vermoeidheid Engels en Nederlands door elkaar, en dacht ik, laat maar... Marita kon daar wel om lachen! En dankzij Marita ook nog wel een beetje met Alemu kunnen praten, kwam er ook achter dat hij inderdaad heel rijk is. Wat ik al vermoedde. Want hij had een flink horloge om zijn pols, zilveren armband en ketting om. En hij had echt nette kleren aan. Als je zag wat andere Ethiopische studenten aan hadden, zat daar toch wel een heel groot verschil in.
Ik kijk terug op een bijzondere dag, met weer enorm veel indrukken. Veel om te verwerken. Ook weer een goede evaluatie gehad in het reisgroepje. Een stille evaluatie dit keer. We moesten opschrijven wat positieve (en negatieve) dingen waren, daarna moesten we dit papier doorgeven en iedereen mocht er op reageren door er wat bij te schrijven. Lieve en warme stukjes zijn erbij geschreven. Ik koester het en bewaar het, er staan echt prachtige dingen bij.
Morgen naar het weeshuis, wat gesteund is door Edukans. Daar organiseren wij onze spelletjesdag. Ik kijk er nu al naar uit, een uitje met onze hele groep. En geen Ethiopische studenten!
Dag 6
Donderdag 21 oktober
De eerste, echte lesgeefdag. Spannend, spannend, spannend! Om 7.25 uur vertrekken we naar Tabor School. Lekker vroeg, maar de Ethiopiër zijn hier allemaal al vanaf een uur of 5.00/6.00 wakker en zo actief als het maar kan. Dat heeft ook wel met het weer te maken, want 's morgens is het hier nog lekker koel en fris, rond het middaguur is het buiten zowat niet uit te houden en dus te warm om iets te doen.
Op school hebben we eerst een les bekeken, toevallig weer een Engelse les van dezelfde docent als twee dagen geleden. Toen was ik zelf aan de beurt. Als eerste gaf ik mijn Engelse les met het prentenboek Max en de toverstenen. Dit deed ik aan de hand van de handpop die ik had meegenomen. Nadat ik het boek had voorgelezen mochten de kinderen het werkblad maken. Met het uitdelen hiervan kreeg ik hulp van de Engelse leraar, hij wist natuurlijk precies in welke groepjes de kinderen altijd samenwerken. Dit was heel fijn, zeker ook omdat hij van te voren wel gevraag heeft of hij me mocht helpen. Alemu, mijn student, vond ik vervelend. Het was een Engelse les die ik gaf, maar als de kinderen iets niet begrepen, ging hij direct vertalen in het Amhaars. Heel irritant, het stoorde ook voortdurend de les en ik had het gevoel dat ik niet goed in de les zat. Hij zei wel steeds dat ik het moest zeggen als hij mij moest helpen met iets, maar ik vroeg hem niets en hij vertaalde gewoon. Met de evaluatie na de theepauze heb ik ook gezegd dat ik het heel vervelend vond. Hij pakte dit niet zo goed op. Mannen staan hier toch echt nog wel boven vrouwen en commentaar is blijkbaar niet gewenst. En het blijkt ook dat hij niets met de feedback gedaan heeft, want in de les muziek die ik hierna nog gegeven heb, vertaalde hij gewoon weer. Toen ben ik echt keihard geweest, gezegd dat hij moest gaan zitten en dat hij stil moest zijn en dat IK lesgaf. De les zelf ging goed van start. Ik heb de kinderen laten discussiëren over wanneer zij zich gelukkig voelen. Discussiëren is hier heel gewoon, bijna elke les wordt deze werkvorm wel toegepast. Dus heb ik dat ook maar gedaan, want het stond niet op mijn lesvoorbereidingsformulier. De antwoorden die ik hierna kreeg van de kinderen, waren echt overweldigend. De kinderen waren gelukkig met hele kleine dingen. Met de kleren die ze aan hebben, met de schone kleren, met het feit dat zie hier op school mochten zijn. Geluk kan zo klein zijn, dat heb ik mijn in deze les heel goed gerealiseerd. Na de discussie heb ik het liedje ‘If you're happy and you know it, clap your hands' aangeleerd. Hier in Ethiopië wordt in de klassen veel gebruik gemaakt van herhalen. In Nederland gaat een liedje aanleren makkelijker, maar met hulp van de Engelse leraar is het goed gelukt. Ook nu heeft hij weer gevraagd of hij mocht helpen. Ik heb hem natuurlijk even goed bedankt voor zijn hulp. Na de lessen hadden we nog even overleg bij de directeur. Hij had aardappels voor ons laten halen en laten koken. We moesten ze zelf nog pellen en dan lekker op eten. Dit was goed voor onze buik. Anne had hem 's morgens namelijk verteld dat er een paar van ons ineens het lokaal uit konden lopen, omdat we allemaal wat last hadden van onze darmen enz. Toen had hij dit dus voor ons geregeld. Echt super!
Om 15.00 uur ongeveer waren wij weer lekker in het hotel. Heerlijk om er zo vroeg weer te zijn en de tijd te hebben om nu vast het verslag te schrijven en even bij te komen.
Dag 5
Woensdag 20 oktober
Vandaag konden we een beetje uitslapen, ontbijt stond pas klaar om 8.00 uur. Maar ik was om 4.15 uur al klaarwakker. De wc was vanaf dat tijdstip mijn grootste vriend. Mijn darmen moesten echt even wennen aan het Ethiopische eten. Het verbaasd mij dat ik er nog niet eerder last van heb gehad!
Om 9.00 uur arriveerden de Ethiopische studenten. En was het tijd om op het grasveld van hotel wat spelletjes met elkaar te doen. Dit was heel gezellig en heb ik zeker als positief ervaren. We hadden ook veel publiek, de bewaking en al het andere personeel van het hotel. Daarna was het tijd om de lessen die wij als Nederlandse studenten hebben gemaakt, te presenteren aan de Ethiopische studenten. Alemu kwam steeds met zijn eigen ‘lesson plan' op de proppen, terwijl het toch echt de bedoeling was dat hij nu even naar onze lessen (die van Wendy en mij) zou kijken en luisteren. Na dit besproken te hebben weer geluncht in Debre Tabor, de lunch zag er beter uit als gisteren. De Ethiopische studenten aten, zoals gewoonlijk injerra. Deze zag er vandaag echt fantastische uit! Met groene peper, bultjes kruiden (paprikakruiden?), iets van rijst en meer. Als het goed is heeft er iemand een foto van gemaakt, weet allen niet meer wie. Vanuit de lunch vertrokken we iets te laat naar de school en kwamen we iets te laat op de school aan.
We hadden op de school eerste nog even een korte bespreking met de directeur en de vicedirecteur. We moesten allemaal even kort vertellen over de lessen de we wilden gaan geven en daarbij de materialen laten zien. Ze waren heel geïnteresseerd en luisterden vol aandacht. Je kon aan hun ogen zien dat het er goed uitzag. Ook hoorden we nu naar welke klas (grade) we de komende twee dagen gaan. Ik ga als enige naar grade 4, de anderen gaan allemaal naar grade 5 en 6. Grade 7 en 8 zijn de hoogste, maar daar kunnen we niet naartoe. Aan het eind van de middag heb ik samen met Nikki en Jeantine nog een rekenles in grade 7 gezien. Het ging over ‘rational numbers', breuken dus. De leraar had een getallenlijn op het bord en een rij willekeurige getallen, deze moesten de kinderen in de goede volgorde zetten. Een meisje mocht het voor doen op het bord, wij hadden gezien dat er een fout in zat, de leraar niet. Toch gaf hij haar een compliment dat zij het goed had gedaan en wilde de les afsluiten. Een van de jongens had de fout wel gezien en sprak de leraar daarop aan. Hij verbeterde het en vroeg het meisje nog of ze zag wat ze fout had gedaan en of ze het echt wel goed begreep. De jongen complimenteerde hij omdat hij zo goed had opgelet. Ik vond dit heel positief om te zien, de leraar die zo rustig bleef, complimenten geeft, echt fantastisch! De leraar ging weg, kinderen bleven zitten en er kwam een andere leraar voor het volgende vak. Scheikunde, de kinderen werden ook door deze leraar zo actief bij de les betrokken. Super gewoon!
Terug in het hotel eerst maar eens gekeken of onze douche gemaakt was. En dat was het geval! Geen warm water helaas. Toch even lekker onder de koude, koude, koude douche geweest. Na deze frisse douche gezongen in de lobby van het hotel. Jeanine en Toska op de gitaar, en wij zingen. Wat een sfeer! Ik kan echt merken dat er een band ontstaat met de mensen met wie ik op reis ben. Je deelt alles, liefde voor kinderen, lesgeven, alles wat je hier meemaakt. Er wordt goed gezorgd voor elkaar, zo fijn. Na het eten twee m&mtjes (meditatief momentje). Een van Johan, gedicht over energie. En een van Marlies en Franca. De Wist Je Datjes. Van iedereen iets wat hij/zij mee gemaakt heeft tijdens de reis, grappige, leuke, lieve, lachwekkende of bijzondere momenten. Na het eten ook nog geëvalueerd in de reisgroepjes. Top 3 gemaakt met positieve ervaringen van deze dag. En dat waren er veel vandaag. Morgen is de eerste lesgeefdag, spannend! We kijken er allemaal erg naar uit. Nu eerst even lekker ontspannen en alles van vandaag even loslaten.
Top 3
1. Sfeer in de groep: zeer positief!
2. Warm welkom op de school
3. Ethiopische studenten en kinderen worden onze vrienden
Tibor sloot onze evaluatie geweldig af: ‘De bloem die gesloten is, gaat langzaam open'. Hiermee bedoelde hij dat iedereen, Ethiopische studenten en Nederlandse studenten meer en meer tot elkaar komen steeds meer gaan genieten.
Dag 4
Dinsdag 19 oktober
Om eerst even te beginnen, in Ethiopië is het vandaag 9-2-2003. Hier hebben ze een andere jaartelling en ook de indeling van de uren op een dag zijn anders. Het heeft even geduurd voor ik dat laatste doorhad. Ze beginnen hier 's morgens vroeg om 6.00 uur met tellen. Als het licht wordt zeg maar. Als wij het over 8.00 uur 's morgens hebben, is het bij hun 2.00 uur 's morgens. Hebben wij het over 13.00 uur 's middags, dan is het bij hun 7.00 uur. Heel erg verwarrend!!!
Vandaag om 6.00 uur opgestaan, 7.00 uur ontbeten. Geroosterd wit brood, ei, ei en nog eens ei, soort van pannenkoekjes en thee. Om 7.45 uur vertrek naar de TTC (de Ethiopische Pabo). De wandeltocht naar de TTC was een hele belevenis. Eigenlijk in woorden niet te omschrijven. Maar als ik dan toch een woord moet kiezen: bizar! Mensen die langs de kant aan het werk waren, stopten met werken en keken naar ons. Iedereen stond stil om naar ons te kijken, sommigen liepen met ons mee en bleven tijdens het lopen naar ons kijken. Er was een jongetje dat vanaf het hotel met ons naar de TTC liep. We konden hem vragen hoe hij heette en hoe oud hij was. We kregen in het Engels antwoord. Zo bijzonder!
Aangekomen op de TTC werden we warm welkom geheten door de Ethiopische studenten. Vervolgens mocht de student waaraan je gekoppeld was, jou de school laten zien. Er stonden allemaal tijdelijke gebouwen. De grond was vorig jaar pas gekocht, en dat wat er nu aan gebouwen stond is ook pas vorig jaar allemaal neergezet. Alemu, de student waaraan ik gekoppeld was, had het steeds over ‘temporary'. Ik had werkelijk waar geen idee!!! Toch maar eens navraag gedaan, bleek dat het tijdelijk betekende. Dus, dacht ik bij mijzelf, dan zijn alle gebouwen die hier dus staan tijdelijk. Een gebouw bestaat uit vier klaslokalen. Geen gang of wat dan ook, met een trappetje stap je zo van buiten naar binnen het klaslokaal in. Geen tafels, maar stoelen met op de rechterleuning een plankje wat als tafeltje moet dienen. Kale muren, in de nieuwste gebouwen. Helemaal niets aan de muur. Op het schoolbord na. Ook heeft Alemu mij de bibliotheek laten. Volgens mij zijn ze daar heel trots op! Want bijna alle Ethiopische studenten, en dus ook bijna iedereen van ons, was in de bibliotheek. Veel boeken, allemaal theorie. Op een tafel lagen kranten, gedrukt in het Engels en Amhaars (de taal in dit deel van Ethiopië). Na de rondleiding door de school hadden we weer een koffieceremonie. Met zijn zestigen in een relatief klein klaslokaal. Past allemaal maar net! Popcorn, brood, koffie en een toespraak. Wierook, gras en bloemen op de grond. Na de ceremonie moesten we groepjes van 4 vormen, twee Ethiopiërs en twee van ons. De Ethiopische studenten zouden ons Debre Tabor laten zien. We hebben het busstation gezien. Lijkt niet op een busstation in Nederland. Bussen stonden kriskras op een open stukje, langs de kant van de weg. En we hebben de uitgestorven markt gezien. En daar hebben we anderhalf uur over gedaan, want een stevig wandeltempo kennen ze hier niet. Hier slenteren ze, en als iets vermoeiend is, dan is het dat wel. Markt hebben zie hier doordeweeks alleen 's morgens en op zondag is het officieel marktdag.
Na de lunch (brood met ei) vertrekken we naar de school. Onze school heet Tabor School en ligt, vanuit het hotel gezien, aan de andere kant van het dorp. Hoe dichter we bij school komen, hoe meer kinderen er om ons heen komen lopen. Nieuwsgierige ogen en vragende blikken. Een glimlach. Een zwaaiende hand. Bijzonder, indrukwekkend. Schoolschriften en boeken onder de arm, of in een zelfgemaakte tas. Kapotte schoenen, blote voeten. Gescheurde of te kleine kleren. Hier is het gewoon de realiteit.
Op Tabor School worden we welkom geheten door de directeur en de vicedirecteur. Twee warme, maar vooral gastvrije mensen. Zoals bijna alle mensen in dit land. Kennisgemaakt met een heel aantal leraren. De meesten van hen hebben al meer dan 35 jaar ervaring in het lesgeven en voor de klas staan. Rondleiding gehad over het terrein van de school. Gekeken in de materialenruimte, twee klaslokalen aan elkaar verbonden. De helft hing vol met educatieve posters. Die gebruikt worden ter ondersteuning van de lessen. Dit verbaasde ons wel, dat hier nog zoveel materiaal aanwezig was. Deze posters worden gemaakt door leraren zelf, soms met behulp van de kinderen. Ik, en meerderen met mij, hadden verwacht dat er gewoon niet van dit materiaal zou zijn, in een land als Ethiopië. Ook had ik kinderen zonder boeken, pen of schriften verwacht. Maar bijna alle kinderen hebben een boek, alle kinderen hebben een pen en een schrift. Vandaag ben ik wezen kijken in Grade 4. De groep waarin ik komende dagen ook les ga geven. Ik heb een Engelse les gezien, van een fantastische leraar. Hij laat echt ontzettend veel uit de kinderen komen, ondersteund daar waar nodig is en geeft veel complimenten. De klas telde ‘maar' 28 kinderen. Heel weinig, als je steeds te horen hebt gekregen dat je uit moet gaan van klassen van ongeveer 60 leerlingen. Maar de leraar Engels vertelde mij dat er vandaag heel veel kinderen niet waren en dat er normaal gesproken 65 kinderen in de klas horen te zitten. De meesten zijn aan het werk op het land, om hun ouders te helpen. Morgen kon ik wel meer kinderen verwachten, ook omdat wij er nu waren en er morgen weer zijn.
Na het bezoek aan de school weer terug naar het hotel. En fantastische, wonderbaarlijke belevenis. Zoveel kinderen om ons heen, die maar bij ons bleven lopen. Onze handen vast wilden houden, ons hun glimlach gaven. Wij hebben de kinderen natuurlijk iets terug gegeven. Wij hebben met ze gezongen en gedanst. Met ze gehinkeld en gekke bekken getrokken. De kinderen vonden het fantastisch, konden ons moeilijk laten gaan. Voor ons was het ook fantastisch en wij konden op onze beurt de kinderen ook moeilijk laten gaan. De Ethiopische studenten konden ons en onze activiteiten met de kinderen minder goed waarderen. In eerste instantie werden de kinderen namelijk weggejaagd. Ze mochten niet bij ons in de buurt komen. Terwijl hier toch echt voor de kinderen, voor het lesgeven zijn. Dit konden zij maar moeilijk begrijpen. En het duurde een tijd voordat ze echt goed in de gaten hadden dat wij dus echt niet wilden dat de kinderen weggingen, dat ze juist bij ons mochten blijven.
In het hotel aangekomen hadden we nog ruim twee uur de tijd voordat we moesten eten. Wendy en ik wilden allebei graag douchen. Maar helaas, geen water. Het peil was te ver gezakt en het zou nog wel even duren voordat dit weer in orde zou zijn. Dan alleen maar even opfrissen. Bij het proberen of er alweer water was, had ik ineens de doucheknop van het warme water in handen. Geen water. Anderhalf uur later kwam het water weer, en ja hoor! De douche begint te stromen! Ik naar de receptie, maar zoals het in Afrika met alles gaat, maakten ze geen haast om onze douche te repareren. De knop was echt afgebroken en we kregen de kraan echt met geen mogelijkheid weer dicht. Gelukkig had Franca een zakmes/tang mee en heeft Rommert de kraan met het tangetje dicht gekregen. Met een beetje mazzel wordt de douche morgenochtend gerepareerd!
Dag 3
Maandag 18 oktober
Overnacht in Bure. Toen we daar gisteravond aankwamen was het er nat en een enorme blubberbende! Vannacht heeft het ook nog een keer heel, heel hard geregend. Ontbeten met brood en roerei. Kan nu al geen ei meer zien, dat wordt nog wat! Om 8.30 uur weer vertrokken. Er is vandaag veel mee bedrijvigheid op straat. Je kan duidelijk merken dat het gister zondag was, en dat ook hier in Ethiopië een soort van rustdag is voor de meesten. Onderweg komen we heel wat boeren tegen die hun land aan het ploegen zijn. Echt een gaaf gezicht, want dat gaat hier nog op de voor ons ouderwetse manier. Met twee paarden of twee koeien. Ook graan oogsten gaat hier nog ouderwets met de hand. Er lopen mannen met een soort van hakbijlen langs de weg, hier oogsten ze vast het maïs mee, misschien hakken ze er wel kleine boompjes mee om, om weer te verkopen. Langs de kant van de weg wordt van alles verkocht. Dit is per streek verschillend. Vandaag vooral heel veel rieten matten en hout gezien. Gisteren op een stuk veel leren buideltjes, dit blijken Ethiopische lunchboxjes te zijn. Maïs wordt ook langs de kant van de weg verkocht. Verder lopen er vrouwen en kinderen langs de kant, met enorme waterkruiken of grote plastic jerrycans op hun rug. Wat moet dat zwaar zijn zeg! En het blijft mij verbazen dat dit land zo groen is! Had het mij echt anders voorgesteld. Ik kan nu ook meer van de alles om me heen genieten dan gisteren, omdat ik nu veel fitter ben. Er is zoveel te zien, en het land is zo mooi.
De reis was een stuk korter als gisteren, en zonder dat we het eigenlijk goed in de gaten hadden waren we in Debre Tabor en stonden we voor het hotel. Een roze hotel! Op het raam naast de deur hing het volgende: 'Welcome Dutch students'. Wat een warm welkom! Het hotel zag er echt enorm luxe uit. En vooral ook heel netjes. En stromend water! Absoluut niet verwacht, want voordat we weggingen hadden we nog een mailtje gekregen waarin stond dat groep B er niet vanuit moest gaan dat er stromend water zou zijn. Achter het hotel was een soort binnenplaats, met allemaal bloemen en een grasveld. Niemand die daar kwam (en dan bedoel ik mensen van de straat, alleen voor de hotelgasten), er liep zelfs bewaking rond. Ook de lunch was echt fantastisch.
Tijdens de lunch hebben we elkaar nog even flink zenuwachtig zitten maken over de ontmoeting die middag met de Ethiopische studenten. Nog flink wat vragen zitten bedenken in het Engels, wat achteraf helemaal niet nodig was natuurlijk. Het eerste contact met de Ethiopische studenten verliep vreselijk stroef. Ik maakte me vooraf zorgen over mijn Engels, maar die zorgen waren binnen no-time verdwenen. Want wat ik ook probeerde, hoe vaak ik de vraag ook stelde, het werd niet begrepen. Zij praten Engels met een ongelofelijk accent, en wij schijnbaar ook. Ik werd gekoppeld aan Alemu, een jongen van 20 jaar. Ik ben erachter gekomen dat hij de TTC (Teacher Training College) doet omdat hij dan veel kans heeft op een baan en dus later ook makkelijk geld kan verdienen. Ik had niet echt het idee dat hij het deed omdat hij kinderen leuk vind, zoals bij de meesten van ons. Na deze kennismakingsactiviteit zijn de Ethiopische studenten weggegaan en hebben wij de dag besproken in onze reisgroepjes. En kregen we het programma voor morgen te horen.
Na het overleg kwamen de Ethiopische studenten weer en was het tijd om te eten bij het kampvuur. Het was een soort barbecue, vlees met hele vieze stukken en een droog wit broodje. Niet echt ideaal als je maag nog niet weer op orde is, heb dus ook bijna niets gegeten. Er werd muziek gespeeld door een Ethiopische man, hij zong er ook bij. De Ethiopische studenten gingen helemaal uit hun dak. Wij moesten ook mee doen, en zo hebben we samen rond het kampvuur gezongen en gedanst. Dit heeft toch wel het ijs gebroken, als ik hier naderhand op terugkijk. En natuurlijk, hier weer een koffieceremonie! Alemu heeft mij er van alles over verteld. Dat je er maïsze bij krijgt, bij ons heet dat gewoon popcorn. Het was namelijk gewoon gepofte maïs, maar dan zonder zout. Onder het eten en de koffieceremonie geprobeerd te vertellen over Nederland en hoe ik woonde. Maar daar werd met weinig interesse op gereageerd. Hij is voornamelijk aan het woord geweest, over zijn land en alles. Hij had allerlei foto's op zijn telefoon (ja, bijna alle Ethiopische studenten hebben een telefoon! Echt verbazingwekkend!). Voornamelijk allemaal foto's van zichzelf, zelfgemaakt ook nog. Daar was hij enorm trots op. Toen was het tijd voor de Ethiopiërs om naar huis te gaan.
En wij konden na een lange, vermoeiende dag ook naar bed of nog even napraten. Wendy en ik zijn naar onze heerlijke luxe hotelkamer gegaan hebben daar nog even nagepraat over de indrukken van vandaag. En toen was het tijd om lekker te gaan slapen! Het matras was wat hard, maar een fantastisch kussen en dekbed maakten alles goed. Welterusten!
Dag 2
Zondag 17 oktober
Niet echt super geslapen, vlakbij het hotel stond een kerk en we werden uit onze slaap gehouden door een zingende imam! Het bed lag heerlijk, en we hadden 's morgens niet zoveel zin om er uit te komen. Ontbeten, ons eerste broodje met ei. Gebakken ei.
De eerste reisdag. Omdat er 's nachts nog iemand ziek was geworden en ik ook nog niet in orde was, is er door onze reisbegeleiders een jeep geregeld die met de bus mee zou rijden. Van Addis moesten we vandaag naar Bure. De dag erna van Bure naar Debre Tabor. De jeep was echt ideaal voor ons, onderweg kon er gemakkelijk gestopt worden om alles er even uit te gooien! En het scheelde ons een hoop gehobbel, niet dat het heel erg geholpen heeft, want ik werd gewoon weer ziek! En dat ondanks dat ik wel gewoon reistabletjes heb gehad.
Onderweg geluncht, en vanaf toen begon ik gelukkig weer op te knappen en kon ik genieten van alles wat we onderweg tegenkwamen.
Onze reis begon in Addis, we konden nu zien waar we vorige avond aangekomen waren. Mensen onder oude dekens, slapend op straat. Zeiltjes tegen muurtjes, als huis. Rioolbuizen die als huisje worden gebruikt. Er leven hier echt heel veel mensen op straat, voor ons echt onvoorstelbaar. Toen we de hoofdstad uitreden kwamen we een heleboel ezeltjes tegen. Bepakt met een bult bladeren, ik dacht van de eucalyptusbomen. Wij reden de berg op, zij gingen in volle vaart naar beneden. Echt een onwijs mooi gezicht! Onderweg ontzettend veel gezien. Kinderen die het vee hoeden, schapen en geiten, koeien, ezels en paarden. Ingepakte planten langs de kant van de weg, vaak met een rieten mat of een kooitje van takken. Dit om de planten te beschermen tegen het grazende vee. Want al het vee, loopt overal los en overal langs. Niks geen weilanden zoals hier in Nederland. Plakken drogende mest, opgestapeld bij de hutjes. Spelende kinderen, voetballend op straat met een zelfgemaakt bal en stenen als doeltjes. Tafelvoetbaltafels en tafeltennistafels, in elk dorpje weer. (Waar halen ze die toch vandaan?) En bal aan een touwtje, aan een paal en er dan heel hard tegen aanslaan. Het landschap is prachtig. Bergen, bergen, bergen en zo groen! En naarmate we verder van de hoofdstad komen, hoe groener het ook wordt. Hoe hoger we in de bergen komen, hoe meer vergezichten. Gestopt langs de kant van de weg bij een enorme steen. Konden heel diep de vallei in kijken. Waterval gezien, is wel het grootste stroompje stromend water wat ik onderweg gezien heb. Op de rivier de Blauwe Nijl na. Zonnebloemen langs de maïsvelden, iets wat je niet verwacht in Ethiopië te zien. Verder maar weinig bloemen gezien, hier en daar een bloem met prachtige rode bloemen, wat paarse bloemen in de velden en zo af en toe Oost-Indische Kers... Veel bomen en struiken , en zo hier en daar ook hele grote cactussen en een bananenplant. Niet helemaal wat ik van Afrika verwacht had. Als ik aan Afrika denk, dan denk ik aan kale, uitgestrekte vlaktes, met wilde dieren...
Er is vanaf Addis Abeba richting Debre Tabor maar één weg. Op die weg rijden wij, een aantal andere grote bussen zoals die van ons en wat kleinere busjes. Verder lopen er heel veel mensen, mensen, mensen en dieren. Af en toe iemand op een fiets of op een paard.
Onderweg bleef de bus een erg achter en zijn wij gestopt om te wachten. We hadden net de bergen gehad en waren aangekomen op een heel vlak stuk. Er bleven twee kinderen staan kijken. Een met een zak op zijn hoofd. En maar kijken. Er kwamen er nog een stuk of drie bij, op een rijtje bleven ze staan kijken. Durfde eerst niet zo goed een foto te maken, ik voelde me al zo bijzonder en zo bekeken. Maar heb het toch maar gedaan. Maar dat er hier alleen maar naar ons gekeken werd, was toch een groot verschil met wat er tijdens de lunch gebeurde. Daar waar we gingen lunchen werd gebedeld, om geld gevraagd, ze probeerden je van alles te verkopen. Erg confronterend, maar gelukkig heb ik het ook al anders gezien.
Aangekomen in Bure, bij hotel Addis. Weer in het donker aangekomen. Het was ongeveer 19.00 uur plaatselijke tijd daar, dat we aankwamen. 's Morgens om 8.00 uur ongeveer vertrokken, lange dag gehad dus. Nog steeds stromend water! Kleinere kamer en een anderhalfpersoonsbed! Gezellig! Fantastisch eten gehad, buffet met keus uit van alles en nog wat. Pasta, soort van gebakken aardappels, bananen, salades, injerra, vlees... En natuurlijk cola erbij!
Dag 1
Zaterdag 16 oktober
's Morgens om 3.00 uur al klaarwakker! Om 4.00 uur maar eens uit bed en klaar maken want om 4.45 uur wordt ik opgehaald om naar Schiphol te gaan. Toch wel een beetje zenuwachtig hoor, voor wat er komen gaat. Op Schiphol aangekomen, inchecken en alles. Wat een gedoe! Mijn koffer woog 20.9 kilo, ik had dus nog ruim 2 kilo meer mee kunnen nemen!
Vliegreis heen was geen succes. Nadat we turbulentie en een tussenlanding in Soedan hebben gemaakt, heel erg ziek geworden. Alles kwam eruit, echt geen leuk begin van een mooi avontuur. Op het vliegveld in Addis Abeba werden wij warm welkom geheten door DEC. De partnerorganisatie van Edukans in Ethiopië. Een groot spandoek en voor iedereen een roos! Hier wachten ook onze twee reisbegeleiders ons op, Tamrad en Selam. Het was donker in Addis Abeba toen we met de bus naar ons eerste hotel werden gebracht. Al onze koffers gingen mee, bovenop de bus! Het hotel was netjes, hele grote kamer, met een tweepersoonsbed! Samen met Wendy had ik een kamer. Terwijl iedereen nog even wat ging eten, heb ik een klein soepje gehad en gauw naar bed om op te knappen.