Terugkomdag & Film

Lieve allemaal!

Inmiddels alweer een heel aantal weken terug in Nederland. En ook weer aardig gewend aan het haastige, Nederlandse leven. Ik moet nog vaak aan Ethiopië denken. Aan de kinderen daar, het lesgeven en aan alle mooie momenten samen met een fantastische groep mensen!

Afgelopen 11 december hebben wij met de groep de terugkomdag gehad in Amersfoort. Wat was het leuk om (bijna) iedereen weer te zien! Er waren jammer genoeg afwezigen.. Ook kregen wij deze dag de onwijs gave film van onze reis te zien! Gemaakt door onze cameraman, Vladdie. Hieronder zet ik de link naar de website waar de film op staat. Voor wie dat leuk vind kan de film een stukje bekijken! Eigenlijk moet het gewoon doen, want het geeft exact weer hoe wij het gehad hebben tijdens deze bijzondere ervaring!

De film van Ethiopië 2010: http://vimeo.com/17773976

De bedankjes voor iedereen die mij, en vooral de kinderen en het onderwijs in Ethiopië hebben gesteund, zijn in de maak. Deze kunnen jullie dus binnenkort verwachten!

En voor iedereen, een goed uiteinde van het jaar 2010 en natuurlijk de beste wensen voor het jaar 2011! Dat het weer net zo'n mooi jaar mag worden!

Liefs, Vera

Eindelijk!

Lieve allemaal,

Een aantal van jullie heeft de foto's misschien al gezien. Maar voor de rest van jullie: Hier zijn ze dan eindelijk!!! Het heeft even geduurd.. Ik dacht namelijk eerstdat ik de foto's echt foto per foto moest laden, maar dat viel mee. Ik kon gelukkig meerdere foto's per keer opladen!

Het was leuk om weer even 'verdwaald' te zijn tussen de foto's.. Herinneringen ophalen en weer even genieten!

Er komen nog wel een paar foto's meer bij. Die komen van reisgenootjes van mij, maar daar moet ik nog eens even goed door heen spitten, want dat zijn er zoveel!!! Ze zijn namelijk verzameld op een aantal sites, speciaal voor foto's.

Maar voor nu, geniet van de foto's en waan je een klein beetje in Ethiopië!

Liefs, Vera

Verslag en foto's

Lieve allemaal,

Zoals de meesten van jullie vast al in de gaten hebben, de verslagen van mijn reis staan er op. Bedankt ook voor de lieve reacties! Echt fijn dat jullie het zo leuk vinden om het te lezen, dat doet me goed. De foto's zal ik er ook zo snel mogelijk op gaan zetten. Ik moet nog even kijken hoe ik dit het beste kan doen.

Ik moet nog erg wennen aan het koude Nederland en vind het moeilijk om weer in mijn ritme te komen. Maar ik geloof dat al mijn reisgenoten hier last van hebben.

Fijn dat jullie allemaal zo betrokken zijn! Dankjewel!

Een hele dikke knuffel voor iedereen!

Liefs Vera

Dag 13

Donderdag 28 oktober

Een koude nacht gehad. Maar gelukkig had iedereen daar last van. Een piepklein straaltje water uit de kraan, gezicht opgefrist en naar het ontbijt. Brood met ei en thee. Toen weer de bus in het met zijn allen en daar gingen we. Het laatste kleine stukje van de reis met bus door het prachtige Ethiopische landschap. Nog even genoten.

De reis was kort. Voor we het wisten waren we aangekomen in Addis Abeba. Geluncht en daarna naar de markt. Of eigenlijk een soort van bazaar. Een grote, overdekte markt met heel veel Afrikaanse en Ethiopische spulletjes. Zoveel leuke dingen, zoveel wat ze in Debre Tabor niet hadden. Ook hier was het weer een leuk spelletje, het afdingen. Ik houdt er alleen niet zo van, maar er waren genoeg studenten die er wel heel veel lol in hadden en die hebben mij steeds geholpen. Allemaal leuke dingetjes gekocht voor het thuisfront. Nog wat kleine bedankjes voor degenen die mij gesponsord hebben. We hadden in totaal twee uur de tijd op de markt, lang zat. Na anderhalf uur was ik er wel flauw van. Nadat de twee uur voorbij waren, terug naar de bus. Op naar het Holland House van Wim!

Ja ja, een Holland House in Addis Abeba. Er schijnen zo'n 600 Nederlanders hier rond te lopen. In het Holland House konden we ons even omkleden en opfrissen. Onze laatst gekochte souvenirs opbergen in onze koffers. Die hier speciaal voor van het dak van de bus werden gehaald. Ook ontmoeten we hier groep A. Die al die tijd dat wij in het noorden van het land zaten, in het zuiden zaten. In het stadje Jimma, minder dan een dag reizen vanaf de hoofdstad. Ook voor deze avond was een Ethiopisch bandje geregeld en er stond een grote barbecue klaar met daarnaast een grote tafel waar even later een prachtig buffet klaarstond. Wij hadden, Tibor, Lieke en Didi, op de melodie van Halleluja een lied geschreven voor groep A. Dit gingen we met zijn allen voor hen zingen. Groep A had ook een lied voor ons, op de melodie van Op een onbewoond eiland.. Het is traditie bij de Onderwijsexpeditie om als groep voor elkaar een lied te schrijven over alles wat we hebben beleefd.

Om 20.30 uur was het toch echt tijd om naar het vliegveld van Addis Abeba te gaan. Met zijn allen zingen in de bus, de laatste keer in de bus. Afscheid nemen van Anne, zij bleef voor Edukans nog een paar dagen langer in Ethiopië. Afscheid nemen van Tamrad en Selam. Onze fantastische reisbegeleiders hier in Ethiopië, zij hebben echt goed voor ons gezorgd.

Door de douane, al onze souvenirs mogen mee. Behalve onze flesjes met rode, Ethiopische aarde. Inchecken, koffer zit niet eens aan het maximale gewicht! Dan naar de gate, wie staan er achter ons in de rij. Jawel, Nick en Simon. Onze groep is er heel relaxt over. Groep A helemaal hieperdepiep hierover. Ze komen nog even bij ons zitten en dan is het tijd om het vliegtuig in te gaan. Toch wel wat zenuwen voor het vliegen. Maar gelukkig een relaxte vlucht naar huis gehad. Niet ziek geweest, heel even geslapen. Muziek geluisterd, naar buiten gekeken (ik zat bij het raam) en toen konden we eindelijk voet op Nederlandse bodem zetten. Koffers verzamelen en nog voor de laatste keer deze reis bij elkaar zijn.

Een grote kring. Een dankwoord van Diederik. Tranen. Een glimlach. Afscheid nemen van deze fijne groep. Voor iedereen een dikke knuffel. Ik mis iedereen nu al. En we staan nog met zijn allen op Schiphol. En toch is het voorbij nu. Tijd om naar huis te gaan.

Dan met onze koffers naar buiten toe. Een vrolijke bloemenslinger voor iedereen, van Edukans. Met een prachtig gedicht. Het beschrijft de hele reis.

Welkom thuis .. Welkom

Plotseling daar

Plotseling hier

Wetend wat je thuis komt doen

Want je hebt een verhaal te vertellen

Jouw verhaal

Over onderwijs, armoede, geluk en kinderen

Je hart zit er vol van

Je lijf is er moe van

Maar je wilt vertellen

Lukt het je?

En kun je nu gewoon verder?

Nee, want er is iets in je veranderd

De reis heeft je anders gemaakt

Mooier... Want jij hebt het beleefd!

Welkom thuis .. Welkom

Dag 12

Woensdag 27 oktober

Vroeg op, koffer verder ingepakt en ontbeten. Na het ontbijt het hotel bedankt voor alle goede zorgen en nog even voor het hele personeel gezongen. Toen was het tijd om in de bus te stappen, allemaal dit keer. Want onze fijne rode jeep was met Nick en Simon en hun gevolg mee. Een plekje voorin de bus gevonden. Bij het ontbijt al reistabletjes gehad van Miranda, ze had ze zelf niet nodig namelijk. En zo, goed voorbereid op reis.

De terugweg zag er voor mijn gevoel heel anders uit dan de heenweg. Er was weer zoveel te zien langs de kant van de weg. Inspiratie genoeg om nog weer even lekker te gaan tekenen. En dat kon ik nu prima doen, want dankzij de reistabletjes had ik nergens last van in de bus. Het was een andere bus dan de heenweg en deze scheen wel meer te hobbelen als die andere. De buschauffeur reed wel wat langzamer en ook wat voorzichtiger dan die van de heenweg. Dat was dan wel weer een voordeel. Van de tekeningen die ik heb gemaakt maak ik nog wel even een foto en die zet ik dan natuurlijk ook nog even hier op de site.

We hebben geluncht in Bure. Daar waar we de tweede nacht ook overnacht hebben op de heenweg. Het was heel leuk om hier weer even te zijn. Het was er nu droog, het regende niet meer. Vanuit Bure reisden we weer verder richting Addis Abeba. Het was een lange, lange reis. Omdat het langzamer ging als op de heenweg, duurde het allemaal heel lang. Ik had ook eerlijk gezegd geen idee waar we zouden overnachten. Terwijl eigenlijk altijd wel zo ben dat ik graag alles van te voren weet. Maar dat heb ik eigenlijk direct op de heenweg al heel goed los kunnen laten. We bleken uiteindelijk te gaan overnachten in Fiche. Ik heb het later op de kaart opgezocht, het ligt heel dicht bij Addis Abeba. Geen wonder dat deze reis langer duurde, want we hebben namelijk bijna 13,5 uur in de bus gezeten! Waarvan nog een deel in het donker. 's Morgens waren we om 8.15/8.30 uur vertrokken en we kwamen om 21.30 uur ongeveer aan bij het hotel. Geen pretje om zo lang in een bus te moeten zitten.

Nog even eten, patat en spaghetti. De meesten vertrokken al naar bed. Maar heb nog even wat zitten drinken met Johan, Tibor, Frank, Anne en Hanneke. Daarna ook naar bed.

Dag 11

Dinsdag 26 oktober

De laatste lesgeefdag. De laatste dag met de Ethiopische studenten. De laatste dag met een druk programma. 's Morgens naar de markt in Debre Tabor, 's middags naar Tabor School om les te geven en 's avonds eten met de Ethiopische studenten en een afsluitend feest.

's Morgens naar de markt. Dit zou zonder Ethiopische studenten zijn. Alleen als je graag wilde dat je student mee ging, kon je dat vragen en waren ze zeker bereid om met je mee te gaan. Jullie voelen de bui al aan komen natuurlijk. Ik had er geen behoefte aan dat mijn student mee zou gaan. Ik wilde de markt graag zelf ervaren, en als ik wat zo gaan kopen, wilde ik graag zelf proberen af te dingen (dat is hier heel normaal!). Zonder dat alles in het Amhaars voor me vertaald wordt en voor me geregeld wordt. Ik had dan ook niet aan Alemu gevraagd of hij met me mee wilde. Maar wie stond er voor het hotel, ja inderdaad, mijn student. Ik heb hem heel duidelijk uitgelegd dat het vanmorgen ons eigen programma was, zonder de Ethiopische studenten. En dat de studenten alleen mee gaan, als het hun gevraagd wordt. En dat hij dus niet met mee hoefde naar de markt. Dit kon hij maar moeilijk begrijpen omdat zijn Ethiopische vriendjes wel gevraagd waren om mee te gaan. Toch zijn wij lekker met een groepje van zes of zeven, Nederlandse studenten, naar de markt vertrokken. En wat heb ik het naar mijn zin gehad zeg! Ik kreeg op een gegeven moment zelfs los in het afdingen.

Hier in Ethiopië betaal je met birr. Twintig birr is één euro waard. Wij hadden aan het begin 60 euro ingeleverd, hier hebben we 1200 birr voor gekregen. En als je dan na gaat, dat er hier gemiddeld 2 tot 3 birr per dag wordt verdient. Ik dus gewoon rondloop met wat een gemiddelde Ethiopiër in ongeveer 400 dagen verdient, in meer dan een jaar. Eigenlijk te gek voor woorden! Een koffiepotje kost hier maar 6 birr. En dat is dan zo'n koffiepotje wat hier bij de koffieceremonies gebruikt wordt. Voor zo'n koffiepotje heb ik dus nog geen 30 eurocent betaald!

Bij de lunch hebben we de Ethiopische studenten weer ontmoet en na de lunch vertrokken we voor de laatste keer naar Tabor School. Om de laatste keer les te gaan geven en om de sluitingsceremonie mee te maken.

Eerst weer een les gezien in grade 4. Ditmaal wel de andere groep, net als gisteren trouwens. De Engelse leraar was er weer. Daarna was het tijd voor onze les samen over lichaamsdelen met onze prachtige educatieve poster erbij. We hadden vorige week afgesproken wat ik zou doen en wat hij zou doen. Ook zouden we allebei onze eigen stukjes voorbereiden. Vlak voor de les kwam ik er achter dat hij gewoon helemaal niets had voorbereid! Helemaal niets! Toen vroeg hij naar mijn lesvoorbereidingsformulier. En ik kon keurig laten zien dat ik mijn eigen stukjes voorbereid had. Toen vroeg hij mij waar zijn stukjes waren. Mijn mond viel echt open van verbazing! Volgens mij hadden we toch echt duidelijke afspraken gemaakt over wat ik zou doen en wat hij zou doen en dat we dat allebei zelf zouden voorbereiden. Hij heeft vervolgens maar wat staan doen met die poster die we hadden gemaakt, maar er zat geen inhoud in. Het sloeg eigenlijk gewoon nergens op wat hij daar stond te doen. Ook kenden de kinderen alles eigenlijk al wat hij deed, en het wast natuurlijk de bedoeling dat we de kinderen wat nieuws zouden leren. Een enorme domper, vond ik zelf. Ik had voor het eerste stukje een spelletje met links/rechts, linkerarm/rechterarm en linkerbeen/rechterbeen. En dan tellen tot acht, eerst met linkerarm, dan rechterarm, dan linkerbeen en dan rechterbeen. Dan tellen tot vier en dan precies het zelfde met tellen tot twee en dan nog tellen tot één. Beetje moeilijk uit te leggen zo, maar in de andere grade 4 was het een groot succes (met die muzieklerares) en ook nu weer! De kinderen waren echt zo enthousiast! En ik ook trouwens, wat me wel weer mijn stem koste helaas. En mijn tijd was zo om. Het was dat Alemu mij eraan herinnerde dat hij nu aan de beurt was, anders was ik zo nog even doorgegaan. Met mijn tweede stukje van tien minuten heb ik hoofd, schouders, knie en teen in hen Engels gedaan. De kinderen hebben het mij daarna in het Amhaars geleerd. Echt zo gaaf! Dus toen hebben we het nog een paar keer in het Engels en nog weer een paar keer in het Amhaars gedaan. Mijn stukjes, en het ongelofelijke enthousiasme van de kinderen maakten gelukkig de hele les weer goed! Zo kon ik het toch nog een beetje met een goed gevoel afsluiten. Vervolgens heb ik afscheid genomen van de kinderen. Hen bedankt voor alles, de leraar bedankt en ik ben nog even naar de andere grade 4 geweest om afscheid te nemen. Dit laatste heb ik maar gewoon gedaan, want mijn student wilde er eerst niets van weten! Haha! Maar ik vond zelf dat ik echt nog even langs die klas moest. En op dat moment kwam Anne nog langs met haar fototoestel en ze heeft nog een paar mooie foto's gemaakt van mij, samen met de klas.

De afsluitingsceremonie was net zo indrukwekkend als de openingsceremonie. De vlaggen werden gestreken. De kinderen zongen weer onder begeleiding van hun muziekleraar. Voor ons was er weer een liedje, dit keer een afscheidsliedje. Ook wij hadden een liedje gemaakt voor iedereen. We hebben de school bedankt, met onze lesmaterialen en vanuit Edukans kreeg de school nog een boekenpakket. De kinderen bleven na afloop maar om ons heen hangen. Ook de terugweg, van school naar het hotel was weer zo bijzonder! Een zee van kinderen, spelen, dansen, zingen! In elke hand twee kinderhandjes. Zo mooi, zo bijzonder! Onze Walk of fame. Dat gaan we missen, echt heel erg missen. Wij konden moeilijk afscheid nemen van de kinderen, de kinderen konden ons moeilijk laten gaan. Toch maar geprobeerde de kinderen achter ons te laten, terug te gaan naar het hotel. Er liepen nog een paar kinderen met ons mee. Aangekomen in het hotel. Een drukte van belang. Want wat ik nog niet eens verteld heb, Nick en Simon zijn hier, in Debre Tabor. Zij zijn ambassadeurs van Edukans. Zij zijn met een van de reisgroepjes 's middags wezen lunchen en daarna mee geweest naar de school. Door een miscommunicatie met het hotel, waren alle kamers vol en het was wel de bedoeling dat zij bij ons in het hotel zouden slapen. Na heel wat geregel en gedoe heeft Diederik het voor elkaar gekregen dat er tien mensen boven in de vergaderzaal kunnen slapen en dat ze daar dus bedden zouden neer zetten. Dat betekende wel dat er in totaal vijf kamers afgestaan moesten worden. En dat wilden wij wel. Kon ik mooi een dag eerder vast mijn koffer inpakken! Vanmorgen vroeg moest onze kamer al leeg zijn, voordat we naar de markt gingen. Geen probleem. Er was zoveel lesmateriaal uit mijn koffer gekomen, dat mijn spulletjes die ik de dag ervoor op de markt had gekocht, er makkelijk in konden. En toen kon mijn koffer naar boven. Aan het eind van de middag, toen we weer terug waren in het hotel, stonden er boven 10 super bedden klaar! Net zo luxe als waar we al die tijd al op hadden geslapen! Het was vandaag best warm geweest en ik had behoorlijk lopen zweten. En daarbij kwam ook nog dat we 's avonds onze rokken niet aan hoefden, dus ik wilde nog wel graag even douchen! Dus met kleren en toilettas onder de arm naar mijn oude overbuurtjes en daar even onder de douche geweest. En ja hoor, toen hadden we weer geen licht. Dat kwam uiteindelijk doordat ze buiten een enorme muziekinstallatie voor 's avonds aan het opbouwen waren. Uiteindelijk hadden we alleen in het restaurant en de vergaderzaal erboven (onze slaapzaal dus) licht en in de rest van het hotel niet. Gauw gedoucht zoals ik al zei, daarna naar het restaurant om te eten.

Het restaurant zat echt bommetje vol. In eerste instantie zouden we net als op de eerste avond met de Ethiopische studenten gaan barbecueën. Maar omdat er nog zoveel mensen waren waarvan het darmstelsel en dergelijke nog steeds in de war was, is er besloten om toch maar gewoon buffet te doen. Alle Ethiopische studenten waar aanwezig, de leraren van de TTC, de directeuren van de scholen waar we geweest waren, de directeur van het weeshuis met twee kinderen (waaronder de zingende, blinde jongen). Het was druk, druk, druk. En toen het buffet geopend was, stonden de Ethiopiërs haantje de voorste, als eersten in de rij voor het eten. En ze gingen weg bij het buffet, met borden zo vol! Echt niet normaal meer! Wij hebben er echt met verbazing naar staan kijken! Zo ongelofelijk! Nou hebben wij ons er al vaker over verbaasd dat ze hier zoveel eten, en ook zoveel eten laten staan. Maar dit sloeg werkelijk alles! Een aantal van onze studenten had netjes gewacht tot het eind, om als laatste aan te sluiten, net als onze begeleiding. En er was voor een aantal van ons zo goed als niets over. Een broodje, met een klein beetje salade. Een aantal van onze Ethiopische, mannelijke studenten heeft heel smerig zitten eten. Ze zaten elkaar te voeren (dat is hier trouwens ook heel normaal als je vrienden bent), ze propten het eten bij elkaar naar binnen, zo vies om te zien. En nadat ze misschien een kwart op hadden van de enorme berg eten die op hun borden lag, hoefden ze gewoon niet meer! Een aantal van onze studenten heeft hier wat van gezegd. Dat wij in Nederland in het algemeen op eten wat we zelf opscheppen en dat er nu dus een aantal gewoon zo goed als geen eten hadden. Maar het kon ze niets schelen. Dat viel toch wel een beetje tegen, om zo deze dagen af te sluiten. Wij zaten al die tijd op de trap naar boven toe, naar de slaapzaal. En konden het restaurant over zien. Na het eten zijn we maar even sultana's en ligakoeken gaan halen. Al konden we die bijna niet meer zien, zoveel hadden we er afgelopen weken al gehad. Maar ja, met een bijna lege maag kun je natuurlijk geen feestje vieren!

Na het eten was er dus buiten feest. Met een enorme muziekinstallatie, geregeld door het hotel. Wij hebben de avond geopend door de liedjes te zingen waar we de hele week zo hard op geoefend hebben. En kwam een Ethiopisch bandje en werd in het Amhaars gezongen en gedanst. Ook de jongen van het weeshuis trad nog een keer voor ons op. Dat was wel heel bijzonder. En natuurlijk, niet te vergeten, Nick en Simon! Zij hebben ook nog voor ons opgetreden. Drie Nederlandse liedjes, Let it be (die hadden wij daarvoor ook nog gezongen) en nog een ander liedje in het Engels. Wel heel gaaf om ze in het echt te zien zingen. Maar ondanks dat, het blijven toch twee gewone Nederlanders. Rond een uur of 21.00 gingen de Ethiopische studenten weg. Die van mij is weggegaan zonder gedag te zeggen. Wat ik overigens niet erg aardig vind, want ik heb hem aan het begin van de avond nog het Nederlandse cadeautje gegeven, een schrijfblok, pennen en drop. Heel vreemd dat hij zo is weggegaan. Maar eigenlijk kan ik er niet zo mee zitten.

Nadat iedereen weg is gegaan hebben wij nog even een eigen feestje gevierd. Om vervolgens bij ons op de slaapzaal lekker te gaan weerwolven! Weer was er in het hotel, eigenlijk de hele avond al, geen stroom. En dat wat we aan stroom buiten en binnen (restaurant, lobby en onze slaapzaal) de hele avond hadden, kwam via een stroomgenerator, die op brandstof werkte. Om 23.00 uur ging deze uit. Omdat het anders te veel brandstof kost. Wij zaten boven in onze slaapzaal en door een van de medewerkers van het hotel werden er nog kaarsjes bij ons gebracht en in het midden van onze weerwolfkring neergezet. Hij druppelde gewoon wat kaarsvet op de vloer en zette daar zo de kaarsjes op! Dat zouden we in Nederland niet zo gauw doen. Om ongeveer 2.15/2.30 uur vonden we het wel tijd worden om te gaan slapen. Toen iedereen goed en wel in bed lag, werd er nog even een kussengevecht gehouden op de slaapzaal! Een laat nachtje dus!

Dag 10

Maandag 25 oktober

Jeetje, wat gaat de tijd toch snel. Nog maar twee dagen te gaan hier in Debre Tabor en dan zijn we alweer op weg terug.

Vanmorgen wakker geworden, weer iets beter bij stem. Maar ja, zodra ik ging praten was mijn stem ook zonder pardon weer verdwenen. Dat wordt dus geen lesgeven vandaag. Michelle gevraagd of zij dan vandaag les wilde geven. Michelle en Jeantine zijn beiden lerares, en zijn mee om het onderwijs te bekijken. Als het nodig is, geven zij les, bijvoorbeeld als er iemand ziek is of zoals ik, geen stem meer heeft.

's Morgens samen met de Ethiopische student een poster gemaakt die onderdeel is van de les die we samen moeten geven. Wij zaten al klaar in het restaurant, toen de Ethiopische studenten kwamen. Ik had al een klein opzetje gemaakt op een A4 papiertje, en ik was bezig dit na te maken op de grote poster. We hadden vorige week al besproken wat er op de poster zou komen. Toch was Alemu het er niet mee eens nu. Hij had thuis iets wat we wel konden na tekenen. En dat ging hij wel even ophalen. Nou was het toch echt niet de bedoeling dat we na gingen tekenen, maar dat we zelf iets zouden maken. En dan moet je net mij hebben, ik houdt helemaal niet van natekenen! Dus terwijl hij weg was, ben ik lekker begonnen. We zouden een lichaam tekenen en daar dan alle lichaamsdelen bijschrijven, in het Engels en in het Amhaars. Dus toen hij terugkwam hoefde alles er alleen nog maar bijgeschreven te worden. Dat heb ik hem laten doen. We waren lekker op tijd klaar, net als een paar anderen van ons reisgroepje. En besloten dat we voor de lunch aan wel even naar de markt wilden. Alemu zat nog steeds aan tafel bij onze poster, ik heb verteld dat we met een paar naar de markt gaan en hij bleef zitten. We hebben nog even beneden in de lobby staan wachten op een paar van het reisgroepje en toen zijn wij naar de markt gegaan. Mijn student was er nog steeds niet bij, daar kwam ik halverwege het hotel en de markt achter. Ik was er inmiddels zo aangewend dat er een soort van touwtje van een meter, anderhalve meter tussen ons in zat en dat ik overal gevolgd werd, dat ik nu dus helemaal niet meer gekeken heb of hij er echt wel was! Bij de lunch hoorde ik van anderen dat hij mij op een gegeven moment kwijt was, maar ik had toch echt duidelijk gezegd dat ik wegging! Maar ik was natuurlijk nog steeds mijn stem kwijt, dus hij zal het wel niet verstaan hebben. Ik kon er niet zo mee zitten eigenlijk.

Bij de lunch hebben we gevraagd om ‘chips'. Wij waren stiekem wel een beetje jaloers op andere reisgroepjes namelijk, die al een paar keer een soort van patatjes hadden gegeten. Dat wilden wij natuurlijk ook wel. En dat kregen we ook! Ze waren wel echt heel hard en heel vet, en er zat ook wortel doorheen. Maar het smaakte wel heel goed. Helemaal toen we er ook nog zout bij kregen, wat ze eerst niet begrepen.

Inmiddels begon mijn stem ook weer wat terug te komen. Ik had ook het gevoel dat mijn keel ook niet meer zo dik was. Dus daar was ik wel heel blij mee! Toch liet ik Michelle maar gewoon lesgeven, dit om mijn eigen stem nog maar wel even te sparen. In de hoop dat ik morgen gewoon zelf weer les kon gaan geven.

's Middags, tijdens de teabreak op Tabor School kregen we uiteraard thee. Het water had echt net gekookt en ik kreeg echt een glaasje versgezette thee. Ik mocht het alleen niet met mijn handen vastpakken en kreeg het op een bordje. Wat ik ook mijn school kon zetten. Maar je raad het al, dit bleef niet staan en ging schuiven. En ja hoor, daar lag de hete thee over mijn schoot. De tranen sprongen in mijn ogen, wat een ontzettend naar gevoel. Huppa, legging uit, koud water er over heen. Oh, wat deed het zeer. Met Anne, onze reisbegeleider, besloten om maar terug te gaan naar het hotel. Ook omdat we nog een lange middag te gaan hadden en omdat ik door het water en door de thee een heerlijke natte rok en legging had. In het hotel gekoeld onder de koude douche, daarna met koude washandjes en een fles ijskoud water. Ik bleef een flinke rode plek houden, wat ook nog wel even is blijven irriteren. Maar dankzij de goede zorgen van Mama Liesbeth is het goed gekomen. En had ik er de volgende dag zo goed als geen last meer van.

Mijn student was wel ontzettend bezorgd, Want op het moment dat ik de thee over mij heen had gekregen, was hij daar niet bij geweest en had er verder ook niet zoveel van mee gekregen. Hij hoorde het later van de meiden uit ons groepje. En was nog wel meegegaan naar het hotel om toch echt zeker te weten dat het nu wel goed met ging. Dus ja, toen heb ik mijn gezicht maar even laten zien in de lobby en is hij gerustgesteld naar huis gegaan.

Toen was het tijd om ons haar in te laten vlechten. Hanneke heeft samen met een van de leraren van de TTC geregeld dat er een paar meiden van een Beautysalon naar ons hotel kwamen om ons haar in te laten vlechten. Ik twijfelde of ik het wel zou doen, omdat het toch wel een boel kleine vlechtjes zouden worden en ik een enorme dikke bos haar heb. Maar Selam heeft me overtuigd en zei ook, als je het niks vind halen we het er gewoon weer uit. Dus toch maar gedaan en het resultaat was echt super gaaf! Ze waren ook heel blij met mijn haar, omdat ik niet van dat hele gladde haar had en het dus aardig goed bleef zitten. Maar elastiekjes onderin de vlechtjes kennen ze daar niet. Alle Ethiopiërs hebben van dat dikke, stroeve haar en als je daar een vlechtje in maakt, blijft het gewoon zitten. Uiteindelijk heeft Tamrad elastiekjes gehaald, van die elastiekjes die wij hier thuis op ons bureau hebben staan of in een la hebben liggen. Ja, je moet toch wat!

's Avonds weer geen stroom, weer geen water. Het is maar waar je aan gewend raakt! Het heeft wel wat!

Dag 9

Zondag 24 oktober

Vanmorgen hebben we een bezoek gebracht een kerk, een van de vele hier in Debre Tabor. Wij hadden eigenlijk verwacht dat we naar de kerk zouden gaan waar we elke dag langs zijn gelopen. Die was wel mooi dichtbij geweest. Nou moesten we een heel eind lopen, nog voorbij een school waar een groepje van ons altijd heen gaat. En zij lopen nooit, zij gaan altijd met de tuk-tuk! Zo'n kleine taxi, brommerachtig ding op drie wielen. Terug zijn we ook maar met de tuk-tuk gegaan! Echt leuk om te doen!

Vlakbij de kerk is een ziekenhuisje. We hebben wel drie brancards voorbij zien komen, toen we onderweg waren naar de kerk. Van die zelfgemaakte houten brancards, met een laag gras erop en daar lag dan iemand op. Onder een flinke stapel dekens. Heftig om te zien.

Bij de kerk zelf was een begrafenisceremonie aan de gang. Dit gebeurde op het veldje naast de kerk. De dode was gewikkeld in witte doeken, zo is ons verteld en lag op een soort van tafel aan de rand van het grasveld. Over hem heen lagen gekleurde doeken en er omheen stonden mensen met gekleurde paraplu's (deze worden zelfgemaakt, met gekleurde stof over een bestaande paraplu heen). Vlakbij de dode stond de priester, samen met een aantal mensen sprak hij gebeden uit. Stokken met een kruis erop werden flink heen en weer gezwaaid. Omdat deze ceremonie nu plaatsvond, was er bij de kerk zelf geen dienst. Wel zaten er op het omheinde plein van de kerk, heel veel mensen. Te wachten tot de begrafenisceremonie voorbij zou zijn en er weer een gewone kerkdienst zou plaatsvinden. Wij hebben ons laten vertellen dat de kerkdiensten hier buiten plaatsvinden, op het plein voor de kerk. En dat er met zo'n dienst maar een bepaald aantal mensen echt de kerk in mag, en dan ook alleen maar als zij 's morgens nog niet ontbeten hebben. Aan het plein staan een paar huisjes, die van de priester en de monniken. Zij wonen ook echt op het terrein van de kerk.

's Middags hadden we een keuzeprogramma. Of je bleef lekker bij het hotel, of je ging met de bus mee en dan lekker een eind wandelen. Ik heb voor het eerste gekozen, omdat ik nu net weer een beetje fit ben. En het toch wel een zware wandeling zou worden, omdat het aardig hoog de bergen in was. Met degenen die bij het hotel gebleven waren, zijn we even naar de markt gelopen, niets te beleven op zondagmiddag. Ook de meeste winkeltjes waren dicht. Dus toen maar weer terug naar het hotel. Lekker naar onze kamer gegaan, met een boek op mijn bed gaan liggen en een poging gedaan om te lezen. Dat lezen is mislukt, want ik viel in slaap. Toen ik eind van de middag weer wakker werd, had ik voor mijn gevoel een enorm dikke keel en ... mijn stem was weg! Ik kon alleen nog maar fluisteren. Dit had ik ook nog nooit meegemaakt! En het was ook heel vervelend, want er was niemand die mij hoorde als ik wat wilde vertellen. Helemaal vervelend was dat 's avonds tijdens het spel Weerwolven, tijdens de discussies wie er een weerwolf was. Als ik dan wat wilde zeggen, hoorden ze mij gewoon niet! Zo enthousiast en betrokken was iedereen bij het spel! Ook wel heel mooi natuurlijk!

Oh ja, voordat we onze kamers op gingen zoeken om even lekker uit te rusten. Hadden we nog even wat gedronken in de lobby. En Pauline had het geweldige idee om popcorn te bestellen. Wel had ze er duidelijk bij gezegd, alleen popcorn, GEEN koffieceremonie. Op een gegeven zien wij iemand van het personeel lopen, met zijn armen vol gras. Een ander is druk bezig met het plukken van een paar bloemen. Het gras wordt uitgespreid in de lobby, de bloemen over het gras gestrooid. Het koffieceremonie-tafeltje met de kopjes er op komt erbij. Oh jee, toch een hele koffieceremonie!! We hebben slap gelegen van de lach! Pauline is maar weer even heen gegaan om te zeggen dat we echt alleen maar popcorn wilden. Toen werd het eindelijk begrepen. Er werd geen koffie gemaakt, maar ze lieten de mooie grasmat nog maar wel liggen. Twee enorme schalen popcorn gekregen, een busje zout van een van de tafels in het restaurant gehaald en lekker zoute popcorn gegeten! Jammie!

's Avonds, en 's middags ook al trouwens, hadden we last van stroomuitval. Nou ja, last. 's Middags heb ik er niets van gemerkt, omdat ik toen lag te slapen. En 's avonds gaf het wel een heel bijzonder sfeertje. Er was wel iets gekomen bij het hotel, om toch te zorgen dat er licht was voor ons in het restaurant. Maar dat werd om 23.00 uur 's avonds wel uitgezet, want anders koste het teveel benzine. Toch zijn we lekker verder gegaan met weerwolven, het was maar goed dat bijna iedereen een zaklamp mee had genomen. We zijn gaan weerwolven op het grote balkon. Wat een sfeertje! Doodstil en donker om ons heen. Op het licht van de zaklampen na. Van Diederik moesten we nu echt wel gaan fluisteren. Op mijn niveau, zei hij er nog even bij. Dat was heel fijn, want nu kon ik me wel een beetje verstaanbaar maken. Het was wel fris buiten, maar dat woog niet op tegen de geweldige sfeer die er was. Om 12.30 uur maar eens richting bed gegaan.