Dinsdag 26 oktober

De laatste lesgeefdag. De laatste dag met de Ethiopische studenten. De laatste dag met een druk programma. 's Morgens naar de markt in Debre Tabor, 's middags naar Tabor School om les te geven en 's avonds eten met de Ethiopische studenten en een afsluitend feest.

's Morgens naar de markt. Dit zou zonder Ethiopische studenten zijn. Alleen als je graag wilde dat je student mee ging, kon je dat vragen en waren ze zeker bereid om met je mee te gaan. Jullie voelen de bui al aan komen natuurlijk. Ik had er geen behoefte aan dat mijn student mee zou gaan. Ik wilde de markt graag zelf ervaren, en als ik wat zo gaan kopen, wilde ik graag zelf proberen af te dingen (dat is hier heel normaal!). Zonder dat alles in het Amhaars voor me vertaald wordt en voor me geregeld wordt. Ik had dan ook niet aan Alemu gevraagd of hij met me mee wilde. Maar wie stond er voor het hotel, ja inderdaad, mijn student. Ik heb hem heel duidelijk uitgelegd dat het vanmorgen ons eigen programma was, zonder de Ethiopische studenten. En dat de studenten alleen mee gaan, als het hun gevraagd wordt. En dat hij dus niet met mee hoefde naar de markt. Dit kon hij maar moeilijk begrijpen omdat zijn Ethiopische vriendjes wel gevraagd waren om mee te gaan. Toch zijn wij lekker met een groepje van zes of zeven, Nederlandse studenten, naar de markt vertrokken. En wat heb ik het naar mijn zin gehad zeg! Ik kreeg op een gegeven moment zelfs los in het afdingen.

Hier in Ethiopië betaal je met birr. Twintig birr is één euro waard. Wij hadden aan het begin 60 euro ingeleverd, hier hebben we 1200 birr voor gekregen. En als je dan na gaat, dat er hier gemiddeld 2 tot 3 birr per dag wordt verdient. Ik dus gewoon rondloop met wat een gemiddelde Ethiopiër in ongeveer 400 dagen verdient, in meer dan een jaar. Eigenlijk te gek voor woorden! Een koffiepotje kost hier maar 6 birr. En dat is dan zo'n koffiepotje wat hier bij de koffieceremonies gebruikt wordt. Voor zo'n koffiepotje heb ik dus nog geen 30 eurocent betaald!

Bij de lunch hebben we de Ethiopische studenten weer ontmoet en na de lunch vertrokken we voor de laatste keer naar Tabor School. Om de laatste keer les te gaan geven en om de sluitingsceremonie mee te maken.

Eerst weer een les gezien in grade 4. Ditmaal wel de andere groep, net als gisteren trouwens. De Engelse leraar was er weer. Daarna was het tijd voor onze les samen over lichaamsdelen met onze prachtige educatieve poster erbij. We hadden vorige week afgesproken wat ik zou doen en wat hij zou doen. Ook zouden we allebei onze eigen stukjes voorbereiden. Vlak voor de les kwam ik er achter dat hij gewoon helemaal niets had voorbereid! Helemaal niets! Toen vroeg hij naar mijn lesvoorbereidingsformulier. En ik kon keurig laten zien dat ik mijn eigen stukjes voorbereid had. Toen vroeg hij mij waar zijn stukjes waren. Mijn mond viel echt open van verbazing! Volgens mij hadden we toch echt duidelijke afspraken gemaakt over wat ik zou doen en wat hij zou doen en dat we dat allebei zelf zouden voorbereiden. Hij heeft vervolgens maar wat staan doen met die poster die we hadden gemaakt, maar er zat geen inhoud in. Het sloeg eigenlijk gewoon nergens op wat hij daar stond te doen. Ook kenden de kinderen alles eigenlijk al wat hij deed, en het wast natuurlijk de bedoeling dat we de kinderen wat nieuws zouden leren. Een enorme domper, vond ik zelf. Ik had voor het eerste stukje een spelletje met links/rechts, linkerarm/rechterarm en linkerbeen/rechterbeen. En dan tellen tot acht, eerst met linkerarm, dan rechterarm, dan linkerbeen en dan rechterbeen. Dan tellen tot vier en dan precies het zelfde met tellen tot twee en dan nog tellen tot één. Beetje moeilijk uit te leggen zo, maar in de andere grade 4 was het een groot succes (met die muzieklerares) en ook nu weer! De kinderen waren echt zo enthousiast! En ik ook trouwens, wat me wel weer mijn stem koste helaas. En mijn tijd was zo om. Het was dat Alemu mij eraan herinnerde dat hij nu aan de beurt was, anders was ik zo nog even doorgegaan. Met mijn tweede stukje van tien minuten heb ik hoofd, schouders, knie en teen in hen Engels gedaan. De kinderen hebben het mij daarna in het Amhaars geleerd. Echt zo gaaf! Dus toen hebben we het nog een paar keer in het Engels en nog weer een paar keer in het Amhaars gedaan. Mijn stukjes, en het ongelofelijke enthousiasme van de kinderen maakten gelukkig de hele les weer goed! Zo kon ik het toch nog een beetje met een goed gevoel afsluiten. Vervolgens heb ik afscheid genomen van de kinderen. Hen bedankt voor alles, de leraar bedankt en ik ben nog even naar de andere grade 4 geweest om afscheid te nemen. Dit laatste heb ik maar gewoon gedaan, want mijn student wilde er eerst niets van weten! Haha! Maar ik vond zelf dat ik echt nog even langs die klas moest. En op dat moment kwam Anne nog langs met haar fototoestel en ze heeft nog een paar mooie foto's gemaakt van mij, samen met de klas.

De afsluitingsceremonie was net zo indrukwekkend als de openingsceremonie. De vlaggen werden gestreken. De kinderen zongen weer onder begeleiding van hun muziekleraar. Voor ons was er weer een liedje, dit keer een afscheidsliedje. Ook wij hadden een liedje gemaakt voor iedereen. We hebben de school bedankt, met onze lesmaterialen en vanuit Edukans kreeg de school nog een boekenpakket. De kinderen bleven na afloop maar om ons heen hangen. Ook de terugweg, van school naar het hotel was weer zo bijzonder! Een zee van kinderen, spelen, dansen, zingen! In elke hand twee kinderhandjes. Zo mooi, zo bijzonder! Onze Walk of fame. Dat gaan we missen, echt heel erg missen. Wij konden moeilijk afscheid nemen van de kinderen, de kinderen konden ons moeilijk laten gaan. Toch maar geprobeerde de kinderen achter ons te laten, terug te gaan naar het hotel. Er liepen nog een paar kinderen met ons mee. Aangekomen in het hotel. Een drukte van belang. Want wat ik nog niet eens verteld heb, Nick en Simon zijn hier, in Debre Tabor. Zij zijn ambassadeurs van Edukans. Zij zijn met een van de reisgroepjes 's middags wezen lunchen en daarna mee geweest naar de school. Door een miscommunicatie met het hotel, waren alle kamers vol en het was wel de bedoeling dat zij bij ons in het hotel zouden slapen. Na heel wat geregel en gedoe heeft Diederik het voor elkaar gekregen dat er tien mensen boven in de vergaderzaal kunnen slapen en dat ze daar dus bedden zouden neer zetten. Dat betekende wel dat er in totaal vijf kamers afgestaan moesten worden. En dat wilden wij wel. Kon ik mooi een dag eerder vast mijn koffer inpakken! Vanmorgen vroeg moest onze kamer al leeg zijn, voordat we naar de markt gingen. Geen probleem. Er was zoveel lesmateriaal uit mijn koffer gekomen, dat mijn spulletjes die ik de dag ervoor op de markt had gekocht, er makkelijk in konden. En toen kon mijn koffer naar boven. Aan het eind van de middag, toen we weer terug waren in het hotel, stonden er boven 10 super bedden klaar! Net zo luxe als waar we al die tijd al op hadden geslapen! Het was vandaag best warm geweest en ik had behoorlijk lopen zweten. En daarbij kwam ook nog dat we 's avonds onze rokken niet aan hoefden, dus ik wilde nog wel graag even douchen! Dus met kleren en toilettas onder de arm naar mijn oude overbuurtjes en daar even onder de douche geweest. En ja hoor, toen hadden we weer geen licht. Dat kwam uiteindelijk doordat ze buiten een enorme muziekinstallatie voor 's avonds aan het opbouwen waren. Uiteindelijk hadden we alleen in het restaurant en de vergaderzaal erboven (onze slaapzaal dus) licht en in de rest van het hotel niet. Gauw gedoucht zoals ik al zei, daarna naar het restaurant om te eten.

Het restaurant zat echt bommetje vol. In eerste instantie zouden we net als op de eerste avond met de Ethiopische studenten gaan barbecueën. Maar omdat er nog zoveel mensen waren waarvan het darmstelsel en dergelijke nog steeds in de war was, is er besloten om toch maar gewoon buffet te doen. Alle Ethiopische studenten waar aanwezig, de leraren van de TTC, de directeuren van de scholen waar we geweest waren, de directeur van het weeshuis met twee kinderen (waaronder de zingende, blinde jongen). Het was druk, druk, druk. En toen het buffet geopend was, stonden de Ethiopiërs haantje de voorste, als eersten in de rij voor het eten. En ze gingen weg bij het buffet, met borden zo vol! Echt niet normaal meer! Wij hebben er echt met verbazing naar staan kijken! Zo ongelofelijk! Nou hebben wij ons er al vaker over verbaasd dat ze hier zoveel eten, en ook zoveel eten laten staan. Maar dit sloeg werkelijk alles! Een aantal van onze studenten had netjes gewacht tot het eind, om als laatste aan te sluiten, net als onze begeleiding. En er was voor een aantal van ons zo goed als niets over. Een broodje, met een klein beetje salade. Een aantal van onze Ethiopische, mannelijke studenten heeft heel smerig zitten eten. Ze zaten elkaar te voeren (dat is hier trouwens ook heel normaal als je vrienden bent), ze propten het eten bij elkaar naar binnen, zo vies om te zien. En nadat ze misschien een kwart op hadden van de enorme berg eten die op hun borden lag, hoefden ze gewoon niet meer! Een aantal van onze studenten heeft hier wat van gezegd. Dat wij in Nederland in het algemeen op eten wat we zelf opscheppen en dat er nu dus een aantal gewoon zo goed als geen eten hadden. Maar het kon ze niets schelen. Dat viel toch wel een beetje tegen, om zo deze dagen af te sluiten. Wij zaten al die tijd op de trap naar boven toe, naar de slaapzaal. En konden het restaurant over zien. Na het eten zijn we maar even sultana's en ligakoeken gaan halen. Al konden we die bijna niet meer zien, zoveel hadden we er afgelopen weken al gehad. Maar ja, met een bijna lege maag kun je natuurlijk geen feestje vieren!

Na het eten was er dus buiten feest. Met een enorme muziekinstallatie, geregeld door het hotel. Wij hebben de avond geopend door de liedjes te zingen waar we de hele week zo hard op geoefend hebben. En kwam een Ethiopisch bandje en werd in het Amhaars gezongen en gedanst. Ook de jongen van het weeshuis trad nog een keer voor ons op. Dat was wel heel bijzonder. En natuurlijk, niet te vergeten, Nick en Simon! Zij hebben ook nog voor ons opgetreden. Drie Nederlandse liedjes, Let it be (die hadden wij daarvoor ook nog gezongen) en nog een ander liedje in het Engels. Wel heel gaaf om ze in het echt te zien zingen. Maar ondanks dat, het blijven toch twee gewone Nederlanders. Rond een uur of 21.00 gingen de Ethiopische studenten weg. Die van mij is weggegaan zonder gedag te zeggen. Wat ik overigens niet erg aardig vind, want ik heb hem aan het begin van de avond nog het Nederlandse cadeautje gegeven, een schrijfblok, pennen en drop. Heel vreemd dat hij zo is weggegaan. Maar eigenlijk kan ik er niet zo mee zitten.

Nadat iedereen weg is gegaan hebben wij nog even een eigen feestje gevierd. Om vervolgens bij ons op de slaapzaal lekker te gaan weerwolven! Weer was er in het hotel, eigenlijk de hele avond al, geen stroom. En dat wat we aan stroom buiten en binnen (restaurant, lobby en onze slaapzaal) de hele avond hadden, kwam via een stroomgenerator, die op brandstof werkte. Om 23.00 uur ging deze uit. Omdat het anders te veel brandstof kost. Wij zaten boven in onze slaapzaal en door een van de medewerkers van het hotel werden er nog kaarsjes bij ons gebracht en in het midden van onze weerwolfkring neergezet. Hij druppelde gewoon wat kaarsvet op de vloer en zette daar zo de kaarsjes op! Dat zouden we in Nederland niet zo gauw doen. Om ongeveer 2.15/2.30 uur vonden we het wel tijd worden om te gaan slapen. Toen iedereen goed en wel in bed lag, werd er nog even een kussengevecht gehouden op de slaapzaal! Een laat nachtje dus!